ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 18 września 2008 r.

w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzeka­jące dzi­ała­jace w pub­licznych porad­ni­ach psy­cho­log­iczno-ped­a­gog­icznych

Na pod­stawie art. 71b ust. 6 ustawy z dnia 7 wrześ­nia 1991 r. o sys­temie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:

§ 1. Roz­porządze­nie określa:
1) skład zespołów orzeka­ją­cych dzi­ała­ją­cych w pub­licznych porad­ni­ach psy­cho­log­iczno-ped­a­gog­icznych;
2) tryb powoła­nia zespołów orzeka­ją­cych oraz szczegółowe zasady dzi­ała­nia tych zespołów;
3) tryb postępowa­nia odwoław­czego;
4) wzory orzeczeń wydawanych przez zespoły orzeka­jące;
5) szczegółowe zasady kierowa­nia dzieci i młodzieży do ksz­tałce­nia spec­jal­nego, indy­wid­u­al­nego obow­iązkowego rocznego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego lub indy­wid­u­al­nego naucza­nia.

§ 2.
1. W pub­licznych porad­ni­ach psy­cho­log­iczno-ped­a­gog­icznych, w tym pub­licznych porad­ni­ach spec­jal­isty­cznych, zwanych dalej „porad­ni­ami”, są orga­ni­zowane i dzi­ałają na zasadach określonych w roz­porządze­niu zespoły orzeka­jące, z zas­trzeże­niem ust. 2, które wydają:
1) orzeczenia o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz niedos­tosowanej społecznie, wyma­ga­jącej stosowa­nia spec­jal­nej orga­ni­za­cji nauki i metod pracy,
2) orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego obow­iązkowego rocznego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego, zwanego dalej „indy­wid­u­al­nym przy­go­towaniem przed­szkol­nym”, dla dzieci, których stan zdrowia uniemożli­wia lub znacznie utrud­nia uczęszczanie do przed­szkola lub odd­zi­ału przed­szkol­nego zor­ga­ni­zowanego w szkole pod­sta­wowej, zwanego dalej „przed­szkolem”,
3) orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia uniemożli­wia lub znacznie utrud­nia uczęszczanie do szkoły,
4) orzeczenia o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych dla dzieci i młodzieży upośled­zonych umysłowo w stop­niu głębokim, zwane dalej „orzeczeni­ami”, oraz
5) opinie o potrze­bie wczes­nego wspo­ma­gania roz­woju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do pod­ję­cia nauki w szkole, zwane dalej „opini­ami”.

2. Pub­liczne porad­nie spec­jal­isty­czne, w których dzi­ałają zespoły orzeka­jące wyda­jące orzeczenia i opinie, wskazuje kura­tor oświaty, za zgodą organu prowadzącego.

§ 3.

1. Zespoły orzeka­jące, zwane dalej „zespołami”, wydają orzeczenia dla uczniów szkół mają­cych siedz­ibę na tere­nie dzi­ała­nia poradni, z zas­trzeże­niem ust. 2, 3 i 5.
2. W przy­padku uczniów będą­cych wychowankami burs, domów wcza­sów dziecię­cych, spec­jal­nych ośrod­ków szkolno-wychowaw­czych oraz młodzieżowych ośrod­ków socjoter­apii, orzeczenia mogą wydawać również zespoły dzi­ała­jące w porad­ni­ach właś­ci­wych ze względu na siedz­ibę placówki, w której uczeń prze­bywa, lub miejsce zamieszka­nia ucz­nia.
3. Orzeczenia o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego dla dzieci przed rozpoczę­ciem obow­iązku szkol­nego, orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego oraz orzeczenia o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych wydają zespoły dzi­ała­jące w porad­ni­ach właś­ci­wych ze względu na miejsce zamieszka­nia dziecka.
4. Opinie wydają zespoły dzi­ała­jące w porad­ni­ach właś­ci­wych ze względu na miejsce zamieszka­nia dziecka, z zas­trzeże­niem ust. 5.
5. Orzeczenia oraz opinie dla dzieci niewidomych i słabo widzą­cych, niesłyszą­cych i słabo słyszą­cych oraz dla dzieci z autyzmem wydają zespoły dzi­ała­jące w porad­ni­ach wskazanych przez kura­tora oświaty, za zgodą organu prowadzącego.

§ 4.
1. Zespoły powołuje dyrek­tor poradni.
2. W skład zespołu wchodzą:
1) dyrek­tor poradni lub upoważniona przez niego osoba — jako prze­wod­niczący zespołu;
2) psy­cholog, ped­a­gog oraz lekarz.
3) W skład zespołu mogą wchodzić inni spec­jal­iści, jeżeli ich udział w pra­cach zespołu jest niezbędny.
4. Pracą zespołu kieruje jego prze­wod­niczący.
§ 5.
1. Zespoły wydają orzeczenia oraz opinie na wniosek rodz­iców (prawnych opiekunów) dziecka, zwanych dalej „wniosko­daw­cami”.
2. W razie potrzeby wyda­nia dziecku jed­nocześnie orzeczenia o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego i orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego albo orzeczenia o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego i orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia, wniosko­dawca składa odrębne wnioski.
3. Wniosek o wydanie orzeczenia lub opinii składa się do zespołu, o którym mowa w § 3.
4. Jeżeli wniosek został złożony do zespołu niewłaś­ci­wego do jego roz­pa­trzenia, dyrek­tor poradni niezwłocznie przekazuje wniosek do poradni, w której dzi­ała zespół właś­ciwy do roz­pa­trzenia wniosku, zaw­iadami­a­jąc o tym wniosko­dawcę.
5. Jeżeli z treści wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii wynika, że nie doty­czy on wyda­nia orzeczenia albo opinii, dyrek­tor poradni zwraca wniosek wniosko­dawcy wraz z wyjaśnie­niem przy­czyny zwrotu wniosku oraz infor­ma­cją o możli­wym sposo­bie załatwienia sprawy.

§ 6.
1. Wniosek o wydanie orzeczenia albo opinii zaw­iera odpowied­nio:
1) imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce jego urodzenia oraz miejsce zamieszka­nia, a w przy­padku ucz­nia — również nazwę i adres szkoły oraz oznacze­nie klasy, do której uczeń uczęszcza, a także nazwę zawodu — w przy­padku ucz­nia szkoły prowadzącej ksz­tałce­nie w zawodzie;
2) imiona i nazwiska rodz­iców (prawnych opiekunów) oraz miejsce ich zamieszka­nia;
3) określe­nie celu i przy­czyny, dla której niezbędne jest uzyskanie orzeczenia albo opinii;
4) pod­pis wniosko­dawcy.

2. Wniosko­dawca dołącza do wniosku doku­men­tację uza­sad­ni­a­jącą wniosek, w szczegól­ności wydane przez spec­jal­istów opinie, zaświad­czenia oraz wyniki obserwacji i badań psy­cho­log­icznych, ped­a­gog­icznych i lekars­kich.
3. Jeżeli do wyda­nia orzeczenia albo opinii jest niezbędna infor­ma­cja o stanie zdrowia dziecka, wniosko­dawca dołącza do wniosku wydane przez lekarza zaświad­cze­nie o stanie zdrowia dziecka, z zas­trzeże­niem ust. 4.
4. Jeżeli wniosek doty­czy wyda­nia orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego albo orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia, wniosko­dawca dołącza do wniosku zaświad­cze­nie o stanie zdrowia dziecka, w którym lekarz określa:
1) okres — nie krót­szy jed­nak niż 30 dni — w którym stan zdrowia dziecka uniemożli­wia lub znacznie utrud­nia uczęszczanie do przed­szkola lub szkoły;
2) rozpoz­nanie choroby lub innej przy­czyny powodu­jącej, że stan zdrowia dziecka uniemożli­wia lub znacznie utrud­nia uczęszczanie do przed­szkola lub szkoły;
3) zakres, w jakim dziecko, któremu stan zdrowia znacznie utrud­nia uczęszczanie do przed­szkola, może brać udział w zaję­ci­ach, w których real­i­zowana jest pod­stawa pro­gramowa wychowa­nia przed­szkol­nego, orga­ni­zowanych z grupą wychowaw­czą lub indy­wid­u­al­nie w odręb­nym pomieszcze­niu w przed­szkolu;
4) zakres, w jakim uczeń, któremu stan zdrowia znacznie utrud­nia uczęszczanie do szkoły, może brać udział w obow­iązkowych zaję­ci­ach eduka­cyjnych, orga­ni­zowanych z odd­zi­ałem w szkole lub indy­wid­u­al­nie w odręb­nym pomieszcze­niu w szkole.

5. W przy­padku ucz­nia szkoły prowadzącej ksz­tałce­nie w zawodzie, wniosko­dawca dołącza do wniosku o wydanie orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia zaświad­cze­nie określa­jące możli­wość dal­szej real­iza­cji prak­ty­cznej nauki zawodu, wydane przez lekarza medy­cyny pracy.

6. Jeżeli wniosko­dawca nie dołączył do wniosku doku­men­tacji, o której mowa w ust. 2—5, prze­wod­niczący zespołu wzywa wniosko­dawcę do przed­staw­ienia tej doku­men­tacji w określonym ter­minie, nie krót­szym jed­nak niż 14 dni.

7. Jeżeli wniosko­dawca nie posi­ada doku­men­tacji, o której mowa w ust. 2, albo dołąc­zona przez niego do wniosku doku­men­tacja jest niewystar­cza­jąca do wyda­nia orzeczenia albo opinii, bada­nia niezbędne do wyda­nia orzeczenia albo opinii przeprowadzają spec­jal­iści poradni wskazani przez prze­wod­niczącego zespołu, odpowied­nio do posi­adanej spec­jal­ności, z wyłącze­niem badań i wyda­nia zaświad­czenia, o którym mowa w ust. 3—5.

8. Wniosek o wydanie orzeczenia albo opinii wraz z doku­men­tacją prze­wod­niczący zespołu kieruje do członków zespołu oraz ustala ter­min posiedzenia zespołu.

9. W celu uzyska­nia infor­ma­cji o prob­lemach dydak­ty­cznych i wychowaw­czych ucz­nia, zespół może zasięgnąć opinii nauczy­cieli szkoły, do której uczeń uczęszcza, lub wychowaw­ców placówki, w której uczeń prze­bywa, infor­mu­jąc o tym wniosko­dawcę.

10. Prze­wod­niczący zespołu zaw­iadamia wniosko­dawcę o ter­minie posiedzenia zespołu. Wniosko­dawca może wziąć udział w posiedze­niu zespołu i przed­stawić swoje stanowisko.

§ 7.
1. Zespół wydaje orzecze­nie oraz opinię więk­szoś­cią głosów.
2. W przy­padku równej liczby głosów rozstrzy­ga­jący jest głos prze­wod­niczącego zespołu.
3. Z posiedzenia zespołu sporządza się pro­tokół. Pro­tokół zaw­iera w szczegól­ności infor­ma­cję o podję tym rozstrzyg­nię­ciu wraz z uza­sad­nie­niem oraz infor­ma­cję o zgłos­zonym przez członka zespołu innym stanowisku doty­czą­cym pod­jętego rozstrzyg­nię­cia wraz z uza­sad­nie­niem. Pro­tokół pod­pisują prze­wod­niczący i członkowie zespołu.
4. Orzecze­nie i opinię przy­go­towuje członek zespołu wyz­nac­zony przez prze­wod­niczącego.

§ 8.
1. W przy­padku uwzględ­nienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje odpowied­nio orzecze­nie o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego, orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego, orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia albo orzecze­nie o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych, według wzorów stanow­ią­cych załączniki nr 1—4 do roz­porządzenia.
2. W orzecze­niu o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego określa się zale­cane:
1) warunki real­iza­cji potrzeb eduka­cyjnych, formy sty­mu­lacji, rewal­i­dacji, ter­apii, uspraw­ni­a­nia, rozwi­ja­nia potenc­jal­nych możli­wości i moc­nych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno–pedagogicznej;
2) najko­rzyst­niejsze dla dziecka formy ksz­tałce­nia spec­jal­nego: w przed­szkolu ogóln­o­dostęp­nym, w tym z odd­zi­ałami inte­gra­cyjnymi, inte­gra­cyjnym albo spec­jal­nym, szkole ogóln­o­dostęp­nej, szkole inte­gra­cyjnej lub odd­ziale inte­gra­cyjnym, szkole spec­jal­nej lub odd­ziale spec­jal­nym, ośrodku rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czym albo w szkole zor­ga­ni­zowanej w młodzieżowym ośrodku wychowaw­czym, młodzieżowym ośrodku socjoter­apii lub spec­jal­nym ośrodku szkolno-wychowaw­czym.
3. W orzecze­niu o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego należy wskazać wszys­tkie zale­cane najko­rzyst­niejsze dla danego dziecka formy ksz­tałce­nia spec­jal­nego spośród form ksz­tałce­nia wymienionych w ust. 2 pkt 2.
4. W orzecze­niu o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego określa się:
1) zale­cane warunki real­iza­cji potrzeb eduka­cyjnych, a także możli­wości uczest­niczenia dziecka w życiu przed­szkola, formy sty­mu­lacji, rewal­i­dacji, ter­apii, uspraw­ni­a­nia, rozwi­ja­nia potenc­jal­nych możli­wości i moc­nych stron dziecka i inne formy pomocy psy­cho­log­iczno-ped­a­gog­icznej;
2) w przy­padku dziecka, którego stan zdrowia znacznie utrud­nia uczęszczanie do przed­szkola, zakres, w jakim dziecko może brać udział w zaję­ci­ach, w których real­i­zowana jest pod­stawa pro­gramowa wychowa­nia przed­szkol­nego, orga­ni­zowanych z grupą wychowaw­czą lub indy­wid­u­al­nie w odręb­nym pomieszcze­niu w przed­szkolu lub szkole.
5. W orzecze­niu o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia określa się:
1) zale­cane warunki real­iza­cji potrzeb eduka­cyjnych, a także możli­wości uczest­niczenia ucz­nia w życiu szkoły, formy sty­mu­lacji, rewal­i­dacji, ter­apii, uspraw­ni­a­nia, rozwi­ja­nia potenc­jal­nych możli­wości i moc­nych stron ucz­nia i inne formy pomocy psy­cho­log­iczno-ped­a­gog­icznej;
2) w przy­padku ucz­nia, którego stan zdrowia znacznie utrud­nia uczęszczanie do szkoły, zakres, w jakim uczeń może brać udział w obow­iązkowych zaję­ci­ach eduka­cyjnych, orga­ni­zowanych z odd­zi­ałem w szkole lub indy­wid­u­al­nie w odręb­nym pomieszcze­niu w szkole;
3) w przy­padku ucz­nia szkoły prowadzącej ksz­tałce­nie w zawodzie — także możli­wość dal­szej real­iza­cji prak­ty­cznej nauki zawodu.
6. W orzecze­niu o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych określa się zale­cane: ele­menty zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych, na które należy położyć szczególny nacisk w pracy z dzieck­iem, metody i sposoby real­iza­cji zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych oraz formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej,w tym pomocy udzielanej rodz­i­com.

§ 9.
1. Orzecze­nie o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego wydaje się na okres roku szkol­nego, etapu eduka­cyjnego albo okresu ksz­tałce­nia w danej szkole.
2. Orzecze­nie o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego dla uczniów szkół pod­sta­wowych z upośledze­niem umysłowym w stop­niu lekkim wydaje się na okres każdego etapu eduka­cyjnego w tej szkole.
3. Orzecze­nie o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych wydaje się na okres do 5 lat.
4. Orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego oraz orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia wydaje się na czas określony wskazany w zaświad­cze­niu o stanie zdrowia dziecka, o którym mowa w § 6 ust. 4, nie krót­szy jed­nak niż 30 dni.
5. Orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia ucz­nia szkoły prowadzącej ksz­tałce­nie w zawodzie wydaje się na czas określony wskazany w zaświad­cze­niu o stanie zdrowia dziecka, o którym mowa w § 6 ust. 4, nie krót­szy jed­nak niż 30 dni i nie dłuższy niż rok szkolny.

§ 10.
1. W przy­padku nieuwzględ­nienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje odpowied­nio orzecze­nie o braku potrzeby ksz­tałce­nia spec­jal­nego, orzecze­nie o braku potrzeby indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego, orzecze­nie o braku potrzeby indy­wid­u­al­nego naucza­nia albo orzecze­nie o braku potrzeby zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych, według wzorów stanow­ią­cych załączniki nr 5—8 do roz­porządzenia.
2. W orzecze­niu o braku potrzeby zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych należy wskazać stosownie do potrzeb dziecka zale­cane formy pomocy psy­cho­log­iczno-ped­a­gog­icznej, a w przy­padku orzeczenia o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych należy także wskazać zale­cane formy pomocy udzielanej rodz­i­com.

§ 11.
1. Zespół, na wniosek rodz­iców (prawnych opiekunów), wydaje nowe orzecze­nie o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego w razie:
1) zmi­any okoliczności stanow­ią­cych pod­stawę wyda­nia poprzed­niego orzeczenia o potrze­bie ksz­tał- cenia spec­jal­nego;
2) potrzeby zmi­any wskazanych w poprzed­nim orzecze­niu zale­ceń, o których mowa w § 8 ust. 2;
3) potrzeby zmi­any okresu, na jaki zostało wydane poprzed­nie orzecze­nie.

2. Nowe orzecze­nie o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego wydaje się według wzoru stanow­iącego załącznik nr 1 do roz­porządzenia. Nowe orzecze­nie jed­nocześnie uchyla poprzed­nie orzecze­nie.
3. Do wniosku rodz­iców (prawnych opiekunów), o którym mowa w ust. 1, przepisy § 6 sto­suje się odpowied­nio.

§ 12.
1. Zespół, na wniosek rodz­iców (prawnych opiekunów), wydaje nowe orzecze­nie odpowied­nio o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego albo o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia w razie zmi­any okoliczności stanow­ią­cych pod­stawę wyda­nia poprzed­niego orzeczenia.
2. Nowe orzecze­nie odpowied­nio o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego albo o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia wydaje się według wzorów stanow­ią­cych załączniki nr 2 i 3 do roz­porządzenia. Nowe orzecze­nie jed­nocześnie uchyla poprzed­nie orzecze­nie.
3. Do wniosku rodz­iców (prawnych opiekunów), o którym mowa w ust. 1, przepisy § 6 sto­suje się odpowied­nio.

§ 13. W przy­padku nieuwzględ­nienia wniosku rodz­iców (prawnych opiekunów), o którym mowa w § 11 ust. 1 lub § 12 ust. 1, zespół wydaje odpowied­nio orzecze­nie o odmowie uchyle­nia orzeczenia o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego, orzecze­nie o odmowie uchyle­nia orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego albo orzecze­nie o odmowie uchyle­nia orzeczenia o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia, według wzorów stanow­ią­cych załączniki nr 9—11 do roz­porządzenia.

§ 14.
1. W przy­padku uwzględ­nienia wniosku o wydanie opinii, zespół wydaje opinię o potrze­bie wczes­nego wspo­ma­gania roz­woju dziecka.
2. Opinia zaw­iera:
1) datę wyda­nia opinii;
2) oznacze­nie poradni, w której dzi­ała zespół wyda­jący opinię;
3) pod­stawę prawną opinii;
4) skład zespołu, który wydał opinię;
5) imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce jego urodzenia oraz miejsce zamieszka­nia, a także imiona i nazwiska rodz­iców (prawnych opiekunów) oraz miejsce ich zamieszka­nia;
6) stwierdze­nie, że zachodzi potrzeba wczes­nego wspo­ma­gania roz­woju dziecka;
7) wskazanie odpowied­niej formy pomocy i wspar­cia udzielanych dziecku i rodzinie, w szczegól­ności pomocy psy­cho­log­iczno-ped­a­gog­icznej, w tym logope­dy­cznej, stosownie do potrzeb;
8) uza­sad­nie­nie opinii, w tym szczegółowe uza­sad­nie­nie wskazanej formy pomocy i wspar­cia;
9) pod­pis prze­wod­niczącego zespołu.

§ 15.
1. W przy­padku nieuwzględ­nienia wniosku o wydanie opinii, zespół wydaje opinię o braku potrzeby obję­cia dziecka wczes­nym wspo­ma­ganiem roz­woju.
2. Opinia zaw­iera:
1) datę wyda­nia opinii;
2) oznacze­nie poradni, w której dzi­ała zespół wyda­jący opinię;
3) pod­stawę prawną opinii;
4) skład zespołu, który wydał opinię;
5) imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce jego urodzenia oraz miejsce zamieszka­nia, a także imiona i nazwiska rodz­iców (prawnych opiekunów) oraz miejsce ich zamieszka­nia;
6) stwierdze­nie, że nie zachodzi potrzeba obję­cia dziecka wczes­nym wspo­ma­ganiem roz­woju;
7) uza­sad­nie­nie zaw­ier­a­jące w szczegól­ności: wskazanie okoliczności, które zespół uznał za istotne dla rozstrzyg­nię­cia, oraz wyjaśnie­nie powodów, na pod­stawie których zespół stwierdził, że nie zachodzi potrzeba obję­cia dziecka wczes­nym wspo­ma­ganiem roz­woju;
8) pod­pis prze­wod­niczącego zespołu.

§ 16.
1. Orzecze­nie albo opinię doręcza się wniosko­dawcy w ter­minie 14 dni od dnia posiedzenia zespołu.
2. Orzecze­nie albo opinię doręcza się w trzech egzem­plarzach, z zas­trzeże­niem ust. 3.
3. Orzeczenia, o których mowa w § 10 ust. 1 i § 13, doręcza się w jed­nym egzem­plarzu.
4. Wniosko­dawca może wys­tąpić o kopię orzeczenia albo opinii poświad­c­zoną za zgod­ność z ory­gi­nałem przez dyrek­tora poradni lub upoważnioną przez niego osobę.

§ 17.
1. Od orzeczenia wniosko­dawca może wnieść odwołanie do kura­tora oświaty, za pośred­nictwem zespołu, który wydał orzecze­nie, w ter­minie 14 dni od dnia jego doręczenia.
2. Jeżeli zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględ­nie­nie, uchyla zaskarżone orzecze­nie i wydaje nowe.
3. Od nowego orzeczenia służy wniosko­dawcy odwołanie.
4. Zespół jest obow­iązany przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy kura­torowi oświaty w ter­minie 14 dni od dnia, w którym otrzy­mał odwołanie, jeżeli w tym ter­minie nie wydał nowego orzeczenia, zgod­nie z ust. 2.
5. Kura­tor oświaty zasięga, w miarę potrzeb, opinii psy­chologa, ped­a­goga, lekarza lub innego spec­jal­isty.

§ 18.
1. Na wniosek rodz­iców (prawnych opiekunów) dziecka posi­ada­jącego orzecze­nie o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego, starosta lub jed­nos­tka samorządu tery­to­ri­al­nego, o których mowa w art. 71b ust. 5 i 5a ustawy z dnia 7 wrześ­nia 1991 r. o sys­temie oświaty, zapew­nia dziecku formę ksz­tałce­nia zale­caną w orzecze­niu o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć orzecze­nie o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego.
3. Zaję­cia rewal­i­da­cyjno-wychowaw­cze dla dzieci posi­ada­ją­cych orzecze­nie o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno- wychowaw­czych orga­nizuje się na zasadach określonych w odręb­nych przepisach.

§ 19.
1. Na wniosek rodz­iców (prawnych opiekunów) dziecka dyrek­tor przed­szkola lub szkoły pod­sta­wowej, w której są zor­ga­ni­zowane odd­zi­ały przed­szkolne, orga­nizuje indy­wid­u­alne przy­go­towanie przed­szkolne w porozu­mie­niu z organem prowadzą­cym.
2. Na wniosek rodz­iców (prawnych opiekunów) ucz­nia dyrek­tor szkoły lub placówki, do której uczęszcza uczeń posi­ada­jący orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia, orga­nizuje indy­wid­u­alne nauczanie w porozu­mie­niu z organem prowadzą­cym.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 i 2, należy dołączyć odpowied­nio orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego albo orzecze­nie o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia.
4. Zasady orga­ni­zowa­nia indy­wid­u­al­nego przy­go­towa­nia przed­szkol­nego oraz indy­wid­u­al­nego naucza­nia określają odrębne przepisy.

§ 20.
1. Zachowują moc orzeczenia odpowied­nio o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego, o potrze­bie zajęć rewal­i­da­cyjno-wychowaw­czych oraz o potrze­bie indy­wid­u­al­nego naucza­nia wydane przed dniem wejś­cia w życie roz­porządzenia.
2. Do postępowań wszczę­tych i nieza­końc­zonych przed dniem wejś­cia w życie roz­porządzenia sto­suje się przepisy doty­chcza­sowe.

§ 21.
Traci moc roz­porządze­nie Min­is­tra Edukacji Nar­o­dowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzeka­nia o potrze­bie ksz­tałce­nia spec­jal­nego lub indy­wid­u­al­nego naucza­nia dzieci imłodzieży oraz wydawa­nia opinii o potrze­bie wczes­nego wspo­ma­gania roz­woju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowa­nia do ksz­tałce­nia spec­jal­nego lub indy­wid­u­al­nego naucza­nia (Dz. U. Nr 13, poz. 114 oraz z 2003 r. Nr 23, poz. 192).
§ 22. Roz­porządze­nie wchodzi w życie po upły­wie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Min­is­ter Edukacji Nar­o­dowej: K. Hall

Trudno zadowolić wszystkich

W spieko­cie dnia pewien mężczyzna przemierzał wraz ze swoim synem ulice miasta Keszan. Syn prowadził osła, na którym jechał ojciec.
— Biedny chło­piec — powiedział jeden z prze­chod­niów. — Led­wie może nadążyć. To nieby­wałe, że możesz patrzeć, jak twoje dziecko tak się męczy.
Ojciec wziął sobie tę uwagę do serca. Za najbliższym rogiem zsi­adł z osła i posadził na nim chłopca. Wkrótce jed­nak inny prze­chodzień wykrzyknął:
— Co za wstyd! Brzdąc siedzi sobie wygod­nie jak suł­tan, a jego ojciec musi drep­tać obok.
Słowa te bardzo chłopca poruszyły, więc poprosił ojca, aby usi­adł za nim. Nie ujechali jed­nak daleko, gdy zbesz­tała ich jakaś zawoalowana kobi­eta:
— Czy ktoś widział coś podob­nego? Co za okru­cieństwo wobec zwierząt! Ten nicpoń i jego synalek myślą pewnie, że siedzą sobie na lata­ją­cym dywanie. Biedne stworze­nie ugina się prawie do ziemi i led­wie powłóczy nogami.
Obaj jeźdźcy bez słowa zes­zli z osła i dalej szli pieszo. Po kilku chwilach jakiś mężczyzna zaczął się z nich wyśmiewać:
— A to dopiero! Nie widzi­ałem jeszcze takiej głupoty. Po co wam to zwierzę, skoro wcale z niego nie korzysta­cie, zdzier­a­jąc sobie nogi na tych zakur­zonych dro­gach?
Ojciec podał osłu garść siana, po czym zwró­cił się do syna:
- Nieza­leżnie od tego, co byśmy uczynili, zawsze zna­jdzie się ktoś, kto będzie miał coś prze­ci­wko temu. Musimy więc sami decy­dować o tym, co jest dla nas najlep­sze.”

Jak zapobiec sądowi kapturowemu

1 ) Przy zapisy­wa­niu dziecka do szkoły powiadami­amy szkołę pisem­nie, że wszelkie infor­ma­cje o naszym dziecku są tajem­nicą i że tajem­nica ta obow­iązuje wszys­t­kich pra­cown­ików szkoły.
2 ) Jeden z rodz­iców dziecka z ADHD musi być obecny na każdym ogól­nym zebra­niu dla rodz­iców, aby zapo­b­ie­gać negaty­wnemu “nastaw­ia­niu” rodz­iców przez wychowawcę.
3 ) Staramy się kon­sek­went­nie zaprzy­jaź­niać z innymi rodzi­cami.
4 ) Przed każdym spotkaniem indy­wid­u­al­nym zainicjowanym przez szkołę prosimy o podanie celu i osób w nim uczest­niczą­cych.
5 ) Nigdy nie wyrażamy zgody na to, aby w spotka­ni­ach i roz­mowach o naszym dziecku brali udział rodz­ice innych dzieci.
6 ) Gdy spodziewamy się wyjątkowo trud­nej roz­mowy, staramy się aby w spotka­niu uczest­niczyła osoba zzewnątrz w roli medi­a­tora (dyskusja o medi­a­torach jest tutaj).
7 ) Zabier­amy na spotkanie dyk­ta­fon przetestowany wcześniej, z pełną baterią, czystą pamię­cią. Otwar­cie staw­iamy na stole i infor­mu­jemy głośno, że chcemy reje­strować spotkanie zami­ast pro­tokołowa­nia lub też włączamy w kieszeni przed spotkaniem.
8 ) Pisemne ustal­e­nia — prosimy o pro­tokołowanie spotka­nia a jeśli nie, to sami pod­sumowu­jemy spotkanie pisem­nie i na drugi dzień składamy to pod­sumowanie w szkole.
9 ) Gdy jed­nak zde­cy­du­jemy się zgodzić na roz­mowę w obec­ności innych rodz­iców — żądamy kat­e­go­rycznie dokład­nego pro­tokołowa­nia zebra­nia lub nagry­wa­nia go i przed­staw­ia­nia się wypowiada­ją­cych się osób.
10 ) W cza­sie spotka­nia wciąż dbamy o real­i­zowanie celu spotka­nia, który został ustalony jeszcze przed spotkaniem. Uci­namy dyskusje nie na temat.
11 ) W przy­padku stwierdzenia, że trafil­iśmy na sąd kap­tur­owy lub że spotkanie wymaga medi­a­tora — dzięku­jemy za “roz­mowę” i opuszczamy spotkanie. Wychodząc wyjaś­ni­amy przy­czynę, pro­ponu­jemy wyz­nacze­nie nowego ter­minu spotka­nia i to, co w p.4) (jeśli nie ust­nie, to pisem­nie, bezpośred­nio po spotka­niu).

Ćwiczenia usprawniające analize i synteze wzrokową — materiał literopodobny

1. Odpoz­nawanie znaków graficznych i liter (bez wprowadza­nia nazwy litery):

  • szere­gowanie liter
  • wyszuki­wanie takiej samej litery wśród innych
  • odt­warzanie z pamięci uprzed­nio widzianych wzorów
  • wyszuki­wanie różnic w wyrazach i pod­kreślanie ich
  • układanie liter wg wzoru wyko­nanego przez dorosłego, bez odczy­ty­wa­nia wyrazu

Czy­taj dalej

Ćwiczenia usprawniające analizę i syntezę wzrokową — materiał geometryczny.

1. Odpoz­nawanie jed­nakowych ksz­tałtów:

  • różni­cow­anie figur geom­e­trycznych pod względem: ksz­tałtu, wielkości, koloru
  • seg­re­gowanie figur wg określonych zasad
  • dobieranie odpowied­niego rysunku

2. Praw­idłowe wyróż­ni­anie figur narysowanych:

  • obrysowywanie prostych figur
  • kopi­owanie przez kalkę
  • łącze­nie kropek
  • rysowani z pamięci
  • odna­j­dowanie figur geom­e­trycznych na obrazkach i zamalowywanie ich

3. Wyróż­ni­anie i odt­warzanie figur narysowanych:

  • loteryjki geom­e­tryczne
  • układanie mozaikowe
  • dom­ina geom­e­tryczne
  • loteryjki z fig­u­rami (listki, owoce)
  • loteryjki całości i części
  • odt­warzanie z pamięci uprzed­nio widzianych wzorów
  • różni­cow­anie ksz­tałtów
  • odt­warzanie z pamięci prostych układów z klocków
  • układanie figur geom­e­trycznych ze wzoru i z pamięci

4. Praw­idłowe wyróż­ni­anie i odt­warzanie układów linii prostych i krzy­wych:

  • rysowanie wzorków i szlaczków na gład­kim papierze w linię i kratkę
  • układanie kom­pozy­cji szlaczkowych z figur wg wzoru i z pamięci
  • fig­ury liczbowe

5. Umiejęt­ność składa­nia figur z części:

  • układanie jedno i wielo­bar­wne
  • układanie figur po uprzed­nim roz­cię­ciu wg wzoru z pamięci
  • odbi­janie stem­plami układu figur
  • kolorowe wyci­nanki z figur geom­e­trycznych
  • układanie różnych kom­pozy­cji i budowli według wzoru (klocki, mozaiki geom­e­tryczne, układanki)
  • zabawy z tan­gra­mami
  • układanie figur z paty­czków

Ćwiczenia usprawniające analizę i syntezę wzrokową — materiał obrazkowy.

1. Rozpoz­nawanie przed­miotów na obrazkach:

  • loteryjki obrazkowe
  • domino obrazkowe
  • odpoz­nawanie obrazków opisanych słownie
  • dobieranie par przed­miotów
  • rozpoz­nawanie treści obrazków pokazy­wanych w krót­kich ekspozy­c­jach
  • układanie obrazków w kole­jności, w jakiej były one pokazy­wane

2. Układanie wg zasady praw­dopodobieństwa:

  • np. „dobieranie liści”
  • wyszuki­wanie różnic
  • wyszuki­wanie podobieństw
  • co, do czego pasuje
  • dobieranie obrazka do jego schematu
  • kto zmienił miejsce
  • dorysowywanie braku­ją­cych ele­men­tów na obrazkach
  • co zmieniło się w pokoju, co zostało schowane
  • dobieranie par jed­nakowych obrazków

3. Rozpoz­nawanie czyn­ności i rozu­mie­nie sytu­acji przed­staw­ionej na obrazku:

  • wyo­dręb­ni­anie rysunku z tła poprzez zamalowanie oznac­zonych pól
  • dobieranie obrazków o określonej czyn­ności
  • nazy­wanie czyn­ności
  • wyszuki­wanie obrazków przed­staw­ia­ją­cych czyn­ność
  • demon­strowanie ruchem czyn­ności na obrazku
  • odgady­wanie czyn­ności pokazy­wanej ruchem
  • wyszuki­wanie obrazków opisanych ruchem

4. Rozpoz­nawanie prze­biegu zdarzeń przed­staw­ianego na obrazkach:

  • porząd­kowanie his­to­ry­jek obrazkowych
  • dobieranie dobrych i złych obrazków do podanego opisu
  • opowiadanie his­to­ryjki przed­staw­ionej na obrazku
  • rośliny i zwierzęta: Czym się żywi dane zwierzątko?

5. Składanie całości z części:

  • dobieranie części do całości
  • układanie obrazków po uprzed­nim roz­cię­ciu: na wzorze, wg wzoru, bez wzoru

przykłady zasad i konsekwencji

Zasada: Po wejś­ciu do domu zmieni­amy buty na kap­cie.
Kon­sek­wencja jeśli zostanie zła­mana: Osoba wchodząca w butach bierze miotłę/szmatkę/odkurzacz i sprząta tam gdzie nabrudz­iła.
Kon­sek­wencja jeśli tego nie zrobi: Obci­namy jej 5 minut z ulu­bionego pro­gramu w tv (tego dnia) — dla mamy to może być serial, dla dziecka — dobra­nocka.

Zasada: mama pierze tylko te ciuchy, które zna­jdą się w pudle na brudy 
Kon­sek­wencja: dość oczy­wista, brak ciuszków do ubra­nia

Zasada: Każdy ma prawo mieć w pokoju pudło na brudy, o ile do niego wrzuca wiec­zorem brudne rzeczy (i sam pierze sobie w ustalony dzień)
Kon­sek­wencja: Jeśli rzeczy zostaną na podłodze, to na dwa dni traci prawo do pudła w swoim pokoju i musi zanosić brudne rzeczy do pralni.

Zasada: Wiec­zorem podłoga w dużym pokoju ma być opróżniona z dziecię­cych zabawek, maminych książek i innych niepotrzeb­nych przed­miotów.
Kon­sek­wencja: Każdy przed­miot pozostaw­iony na podłodze w dużym pokoju trafia do pudła z którego trzeba go w sobotę wykupić ustaloną czyn­noś­cią (np. pozmy­waniem po obiedzie)

Zasada: Odzy­wamy się do siebie uprze­jmie i bez wul­gar­yzmów
Kon­sek­wencja: Za każde “brzy­d­kie słowo” trzeba wrzu­cić do skar­bonki ustaloną kwotę a za każde słowo powiedziane pod­nie­sionym tonem trzeba wyczyś­cić lub wypas­tować buty oso­bie, na którą pod­niosło się głos.

Zasada: Każdy ogląda telewizję albo gra na kom­put­erze najwyżej godz­inę (pół, dwie, trzy? zależy od rodziny) dzi­en­nie
Kon­sek­wencja jeśli czas przekroc­zony: ode­j­mu­jemy ten czas (albo jego pod­wójną ilość) od jutrze­jszego “przy­dzi­ału’.